Σαν σήμερα, 15 Σεπτεμβρίου 2008: Πεθαίνει ο Σταύρος Παράβας – Ο ηθοποιός που έκανε το Έθνος να γελάσει με την ψυχή του

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σαν σήμερα, στις 15 Σεπτεμβρίου του 2008, ο ελληνικός καλλιτεχνικός κόσμος και το πανελλήνιο βυθίστηκαν στο πένθος. Ο Σταύρος Παράβας, ένας από τους πιο αγαπημένους και χαρισματικούς ηθοποιούς της Ελλάδας, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 73 ετών, μετά από μια μακρά και γενναία μάχη με τον καρκίνο. Η απώλειά του δεν ήταν απλώς το τέλος της ζωής ενός ηθοποιού. Ήταν το αντίο σε μια πολυδιάστατη προσωπικότητα, έναν άνθρωπο που με το ταλέντο του στη σκηνή και τον κινηματογράφο χάρισε γέλιο σε εκατομμύρια, αλλά με την πολιτική του δράση και τις αρχές του, έκανε ένα ολόκληρο έθνος να σκεφτεί.

Ο Σταύρος Παράβας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935. Από μικρή ηλικία έδειξε την κλίση του στην υποκριτική, και πολύ γρήγορα βρέθηκε στα φώτα της ράμπας. Η καριέρα του ξεκίνησε τη δεκαετία του 1950, και γρήγορα καθιερώθηκε ως ένας από τους κορυφαίους κωμικούς ηθοποιούς του θεάτρου και του κινηματογράφου.

Η υποκριτική του ήταν μοναδική. Με έναν ιδιαίτερο τρόπο, τη χαρακτηριστική του φωνή και τις μοναδικές του κινήσεις, κατάφερε να δημιουργήσει έναν κωμικό χαρακτήρα που έγινε ένα με την ταυτότητά του. Ο «καλόκαρδος», ο «αφελής», ο «αγροίκος», ο «δαιμόνιος» χαρακτήρας του ήταν οι ρόλοι που τον καθιέρωσαν. Ταινίες του όπως το «Κάτι να καίει», «Η ωραία των Αθηνών», «Ο φίλος μου ο Λευτεράκης», και «Η κόμισσα της Φάμπρικας» ήταν μόνο μερικά από τα έργα που τον έκαναν γνωστό.

Ο Παράβας δεν ήταν απλώς ένας κωμικός. Η κωμωδία του συχνά είχε ένα βαθύτερο νόημα, μια κοινωνική διάσταση, που έκανε τον κόσμο να γελάει, αλλά ταυτόχρονα να σκέφτεται. Ήταν ένας ηθοποιός που με το χιούμορ του κατάφερε να αγγίξει την καρδιά του λαού.

Το άλλο του πρόσωπο: Ο ηθοποιός-πολιτικός

Πέρα από την καλλιτεχνική του ιδιότητα, ο Σταύρος Παράβας είχε και μια άλλη, εξίσου σημαντική, πλευρά: αυτή του πολιτικού. Ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ) και διετέλεσε βουλευτής. Αυτή η συνύπαρξη της τέχνης με την πολιτική ήταν μια σπάνια και μοναδική περίπτωση για έναν ηθοποιό του μεγέθους του. Ο Παράβας πίστευε ακράδαντα στις αρχές του σοσιαλισμού και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Χρησιμοποίησε τη φωνή του, την αναγνωρισιμότητά του και την επιρροή του για να αγωνιστεί για τα δικαιώματα των αδύναμων, για μια πιο δίκαιη κοινωνία.

Η πολιτική του δράση τον έφερε συχνά σε αντιπαράθεση με το κατεστημένο, αλλά ο ίδιος δεν το έβαλε ποτέ κάτω. Πίστευε ότι η τέχνη και η πολιτική είναι δύο έννοιες που πρέπει να συνυπάρχουν, και ότι ο καλλιτέχνης έχει την υποχρέωση να παίρνει θέση στα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.

Αντίσταση στη δικτατορία και ηθική δύναμη

Η δράση του Σταύρου Παράβα ήταν ιδιαίτερα έντονη κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974). Ως ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους ηθοποιούς, υπήρξε ένας από τους πρώτους που αντιτάχθηκαν στο καθεστώς. Η αντίστασή του αυτή τον οδήγησε σε διώξεις, φυλακίσεις και βασανιστήρια. Ποτέ όμως δεν υποχώρησε, ποτέ δεν έκανε συμβιβασμούς. Ήταν ένας από τους ελάχιστους ηθοποιούς που τόλμησαν να πουν «όχι» στη χούντα, και η στάση του αυτή τον μετέτρεψε σε ένα σύμβολο αντίστασης και ελευθερίας.

Ο Σταύρος Παράβας πέθανε στις 15 Σεπτεμβρίου 2008, μετά από μια μακρά μάχη με τον καρκίνο. Η απώλειά του ήταν ένα μεγάλο πλήγμα για τον ελληνικό πολιτισμό. Συνάδελφοι, φίλοι και θαυμαστές εξέφρασαν τη θλίψη τους, αλλά και την περηφάνια τους για έναν άνθρωπο που κατάφερε να συνδυάσει την τέχνη με την ηθική, την κωμωδία με την πολιτική.

Η 15η Σεπτεμβρίου 2008, λοιπόν, παραμένει μια ημέρα μνήμης για τον Σταύρο Παράβα. Η κληρονομιά του είναι ζωντανή μέσα από τις ταινίες του, τις θεατρικές του παραστάσεις και την πολιτική του δράση. Μας υπενθυμίζει ότι ο καλλιτέχνης, όταν έχει αρχές και όραμα, μπορεί να γίνει ένας φορέας αλλαγής, μια φωνή που θα ακούγεται για πάντα. Ο Σταύρος Παράβας ήταν ένας άνθρωπος που με τη ζωή του μας έκανε να γελάμε, αλλά και να σκεφτόμαστε, και γι’ αυτό, η μνήμη του παραμένει αθάνατη.