Ο Τραμπ… δίνει ορυκτά στον Πούτιν και καλεί Ζελένσκι: Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, σχεδιάζει να προτείνει στον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, πρόσβαση σε σπάνιες γαίες, με στόχο να τον πείσει να συνεργαστεί για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία.

Η συνάντηση των δύο ηγετών έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή, 15 Αυγούστου, όπου ο Τραμπ σχεδιάζει να παρουσιάσει μια σειρά οικονομικών κινήτρων που θα μπορούσαν να προσελκύσουν τη ρωσική πλευρά. Σύμφωνα με την Telegraph, οι προτάσεις περιλαμβάνουν την παραχώρηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης φυσικών πόρων στην Αλάσκα, καθώς και την άρση ορισμένων κυρώσεων που επηρεάζουν τη ρωσική αεροπορική βιομηχανία.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, συμμετέχει στη διαμόρφωση των προτάσεων, εξετάζοντας τις δυνατότητες οικονομικών ανταλλαγών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια συμφωνία εκεχειρίας.

Μία από τις βασικές προτάσεις αφορά την παροχή στη Ρωσία πρόσβασης σε σπάνιες γαίες που βρίσκονται σε ουκρανικά εδάφη υπό ρωσικό έλεγχο. Στις περιοχές αυτές βρίσκονται δύο από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα λιθίου της Ουκρανίας, τα οποία ο Πούτιν έχει ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον να ελέγξει, δεδομένης της στρατηγικής τους σημασίας.

Μια πηγή με γνώση των προτάσεων δήλωσε στην Telegraph: «Υπάρχει ένα φάσμα κινήτρων, στο οποίο μια πιθανή συμφωνία για ορυκτά/σπάνιες γαίες θα μπορούσε να περιλαμβάνεται».

Τον περασμένο Μάιο, οι ΗΠΑ υπέγραψαν συμφωνία για σπάνιες γαίες με το Κίεβο, η οποία επιτρέπει την εκμετάλλευση των πλούσιων φυσικών πόρων της Ουκρανίας. Η Ουάσινγκτον θα πρέπει να δημιουργήσει νέες μονάδες εξόρυξης, μια διαδικασία που θα μπορούσε να επιταχυνθεί με τη συνεργασία της Ρωσίας.

America First και… άρση κυρώσεων

Η πολιτική του προέδρου «Πρώτα η Αμερική» έχει οδηγήσει σε αρκετές συμφωνίες για ορυκτά από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, με τις πιο χαρακτηριστικές να είναι αυτές με την Ουκρανία και το Καζακστάν. Μετά την επίσκεψη του πρωθυπουργού του Καζακστάν, Ολζάς Μπεκτένοφ, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι «ανυπομονεί να συνεργαστεί με το Καζακστάν για την εμβάθυνση των οικονομικών δεσμών στους… τομείς των κρίσιμων ορυκτών».

Άλλα κίνητρα περιλαμβάνουν την άρση των απαγορεύσεων εξαγωγών σε ανταλλακτικά και εξοπλισμό που απαιτούνται για τη συντήρηση των ρωσικών αεροσκαφών, πολλά από τα οποία έχουν περιέλθει σε κακή κατάσταση. Οι δυτικές χώρες έχουν περιορίσει την πρόσβαση της Μόσχας σε κρίσιμα ανταλλακτικά και άλλο εξοπλισμό από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, αναγκάζοντας τις αεροπορικές εταιρείες και τον στρατό να χρησιμοποιούν παλαιότερα αεροσκάφη για ανταλλακτικά.

Ο Σεργκέι Τσεμέζοφ, επικεφαλής της Rostec, του κρατικού αμυντικού κολοσσού της Ρωσίας, εκτίμησε φέτος ότι «Σχεδόν το 30% των αεροσκαφών δυτικής κατασκευής της Ρωσίας, τα οποία έχουν αποκοπεί από τις υπηρεσίες συντήρησης, θα μπορούσε να καθηλωθεί στο έδαφος μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια».

Ιδιαίτερα κερδοφόρα για τον αμερικανικό κατασκευαστή Boeing θα μπορούσε να αποδειχθεί η άρση των κυρώσεων στα ρωσικά αεροσκάφη. Οι ρωσικές αεροπορικές εταιρείες θα μπορούσαν να επιστρέψουν στους Αμερικανούς προμηθευτές για κρίσιμα ανταλλακτικά και υπηρεσίες συντήρησης με έναν στόλο άνω των 700 αεροσκαφών, που αποτελείται κυρίως από αεροσκάφη Airbus και Boeing. Πρόσφατα σοβαρά περιστατικά, όπως η συντριβή ενός σοβιετικού Antonov An-24 το 1976 και η κυβερνοεπίθεση στην Aeroflot, αναδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη να αποτραπεί η περαιτέρω υποβάθμιση του στόλου.

Επιπλέον, ο Τραμπ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να προσφέρει στη Ρωσία τη δυνατότητα εκμετάλλευσης πολύτιμων φυσικών πόρων στα στενά που τη χωρίζουν από τις ΗΠΑ. Η Αλάσκα, η οποία χωρίζεται από τη Ρωσία μόλις με τρία μίλια από τον Βερίγγειο Πορθμό, εκτιμάται ότι διαθέτει σημαντικά αναξιοποίητα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, που συμπεριλαμβάνουν το 13% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου. Η ανάπτυξη της ρωσικής παρουσίας στην περιοχή θα ενίσχυε τα στρατηγικά συμφέροντα του Πούτιν στην αρκτική ζώνη.

Τέτοιου είδους κίνητρα θα μπορούσαν να είναι αποδεκτά για την Ευρώπη, εφόσον δεν εμφανιστούν ως ανταμοιβή για την εισβολή του Πούτιν, όπως δήλωσαν πηγές της βρετανικής κυβέρνησης στην Telegraph. «Η αίσθηση είναι ότι πρέπει να παρουσιαστεί με τρόπο που να ευθυγραμμίζεται με τη δημόσια γνώμη γύρω από το ζήτημα, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ανταμοιβή για τον Πούτιν», είπε μία πηγή.

Η ισραηλινή κατοχή της Δυτικής Όχθης θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πρότυπο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τους Times, η ιδέα αυτή τέθηκε σε συζητήσεις μεταξύ του Στιβ Γουίτκοφ, ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ, και των Ρώσων ομολόγων του. Με βάση αυτό το σενάριο, η Ρωσία θα αποκτούσε στρατιωτικό και οικονομικό έλεγχο των κατεχόμενων ουκρανικών περιοχών υπό δικό της διοικητικό όργανο, παρόμοιο με την de facto διακυβέρνηση που ασκεί το Ισραήλ στα παλαιστινιακά εδάφη.

Ο Λευκός Οίκος μετριάζει τις προσδοκίες ενόψει της συνόδου κορυφής της Παρασκευής, περιγράφοντάς την ως «διερευνητική» για τον πρόεδρο. Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι «Είναι στην πραγματικότητα μια διερευνητική συνάντηση», προβλέποντας ότι θα ξέρει «μάλλον στα πρώτα δύο λεπτά» αν ο Πούτιν είναι σοβαρός για την ειρήνη.

Ευρωπαίοι διπλωμάτες επισημαίνουν ότι δεν έχει υπάρξει αξιοσημείωτη αλλαγή στον συνολικό πολεμικό στόχο του Πούτιν, που είναι η ανατροπή της κυβέρνησης Ζελένσκι και η αντικατάστασή της με μια φιλορωσική κυβέρνηση-μαριονέτα. Από την πλευρά τους, οι συνεργάτες του Ρώσου προέδρου περιέγραψαν τη συνάντηση κυρίως ως μια συζήτηση για τις «ρωσο-αμερικανικές σχέσεις», υπονοώντας την ενίσχυση της εμπορικής συνεργασίας.

Τέλος, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι «δεν σχολιάζουμε διαβουλευτικές συνομιλίες που μπορεί ή δεν μπορεί να γίνονται. Από την αρχή, ο πρόεδρος ήταν ξεκάθαρος για τη δέσμευσή του να τερματίσει την αιματοχυσία και να επιτύχει μια πλήρη και συνολική κατάπαυση του πυρός. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος, όλοι συμφωνούν ότι αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει, και αυτό είναι που επιδιώκει».

Ψάχνονται για τριμερή με Ζελένσκι

Το αμερικανικό δίκτυο CBS News αναφέρει ότι δύο πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων δήλωσαν πως ο Λευκός Οίκος καταβάλλει προσπάθειες για να οριστικοποιήσει τον τόπο διεξαγωγής της τριμερούς συνόδου μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η συνάντηση αυτή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ακόμη και πριν από το τέλος της επόμενης εβδομάδας.

Σε περίπτωση που η τριμερής σύνοδος γίνει τελικά πραγματικότητα, οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στις δυνατότητες επίτευξης εκεχειρίας και στην πρόοδο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.