Σαν σήμερα, 11 Αυγούστου 1875: Ο «Λόγος του Θρόνου» του Γεωργίου Α’ που έβαλε τέλος στις αυθαίρετες κυβερνήσεις και άλλαξε τον πολιτικό χάρτη
Σαν σήμερα, 11 Αυγούστου του 1875, μία από τις πιο σημαντικές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας λαμβάνει χώρα στη Βουλή των Ελλήνων. Ο βασιλιάς Γεώργιος Α‘, κατά την εκφώνηση του «Λόγου του Θρόνου», διακήρυξε την Αρχή της Δεδηλωμένης. Αυτή η θεμελιώδης αρχή, την οποία είχε προτείνει ο τότε πρωθυπουργός Χαρίλαος Τρικούπης, έθεσε τέλος στην πρακτική σχηματισμού κυβερνήσεων που δεν απολάμβαναν την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των βουλευτών, ενισχύοντας έτσι τον κοινοβουλευτισμό και τη δημοκρατία στη χώρα.
Διαβάστε επίσης
Η πολιτική αστάθεια πριν τη Δεδηλωμένη
Πριν την καθιέρωση της Δεδηλωμένης, η πολιτική ζωή της Ελλάδας χαρακτηριζόταν από έντονη αστάθεια. Ο βασιλιάς είχε τη δυνατότητα να διορίζει κυβερνήσεις της αρεσκείας του, ακόμα και αν αυτές δεν είχαν την πλειοψηφία στη Βουλή. Αυτό οδηγούσε σε συχνές αλλαγές κυβερνήσεων, ακυβερνησία και παρεμβάσεις στα πολιτικά δρώμενα. Οι κυβερνήσεις αυτές, γνωστές ως «υπηρεσιακές» ή «κυβερνήσεις μειοψηφίας», βασίζονταν στη βασιλική εύνοια και όχι στην λαϊκή εντολή, γεγονός που προκαλούσε έντονες αντιδράσεις και πολιτικές κρίσεις.
Ο ρόλος του Χαρίλαου Τρικούπη
Ο Χαρίλαος Τρικούπης, ένας από τους σημαντικότερους πολιτικούς άνδρες του 19ου αιώνα, ήταν ο ιθύνων νους πίσω από αυτή τη ριζοσπαστική αλλαγή. Μέσω του άρθρου του με τίτλο “Τις πταίει;” στην εφημερίδα «Καιροί» το 1874, ο Τρικούπης είχε επικρίνει σφοδρά τις αυθαίρετες κυβερνήσεις, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική κρίση της εποχής οφειλόταν στην έλλειψη σεβασμού προς τη λαϊκή κυριαρχία. Η πρότασή του για την εφαρμογή της Δεδηλωμένης στόχευε στην ενίσχυση του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος και στην εξυγίανση του πολιτικού βίου.
Διαβάστε επίσης
Η σημασία του Λόγου του Θρόνου
Η ανακοίνωση της Αρχής της Δεδηλωμένης από τον Γεώργιο Α’, σε κείμενο που είχε συντάξει ο ίδιος ο Τρικούπης, σήμανε μια νέα εποχή για την Ελλάδα. Η βασιλική εξουσία περιορίστηκε, ενώ η Βουλή αναβαθμίστηκε, αποκτώντας ουσιαστικό ρόλο στη διακυβέρνηση της χώρας. Πλέον, ο βασιλιάς ήταν υποχρεωμένος να αναθέτει τον σχηματισμό κυβέρνησης μόνο στον πολιτικό αρχηγό εκείνου του κόμματος που είχε την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των βουλευτών. Αυτό το γεγονός αποτέλεσε ένα αποφασιστικό βήμα προς την πλήρη εδραίωση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στην Ελλάδα και άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία σύγχρονων, οργανωμένων κομμάτων.
0 ΣΧΟΛΙΑ