Ειρηνευτική συμφωνία Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν με σφραγίδα Τραμπ: Καμία αναφορά στους αιχμάλωτους πολέμου και στο Αρτσάχ
Το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία υπέγραψαν την Παρασκευή ειρηνευτική συμφωνία, με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, στο πλαίσιο συνάντησης των ηγετών τους με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Η συμφωνία, εφόσον διατηρηθεί, συνιστά σημαντική επιτυχία για τον πλανητάρχη Τραμπ που προσβλέπει σε ένα Νόμπελ Ειρήνης.
Καμία όμως συζήτηση δεν έγινε για τα νευραλγικά ζητήματα που παραμένουν άλυτα: το δικαίωμα επιστροφής για περισσότερους από 150.000 Αρμένιους που υπέστησαν εθνοκάθαρση από το Αρτσάχ, την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των Αρμενίων αιχμαλώτων πολέμου, την προστασία της αρμενικής χριστιανικής κληρονομιάς και τις εγγυήσεις για την ασφάλεια και την κυριαρχία της Αρμενίας μετά τη γενοκτονία στο Αρτσάχ.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία
«Πέρασε πολύς καιρός – 35 χρόνια – πολεμούσαν και τώρα είναι φίλοι, και θα είναι φίλοι για πολύ καιρό», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια της υπογραγραφής της συμφωνίας στον Λευκό Οίκο. Τον πλαισίωναν ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ και ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν.
VIRAL
Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν βρίσκονται σε διαμάχη από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, μια ορεινή περιοχή του Αζερμπαϊτζάν που κατοικείται κυρίως από Αρμένιους, αποσχίστηκε από το Αζερμπαϊτζάν με την υποστήριξη της Αρμενίας. Το Αζερμπαϊτζάν ανέκτησε τον πλήρη έλεγχο της περιοχής το 2023, ωθώντας σχεδόν όλους τους 100.000 Αρμένιους της περιοχής να καταφύγουν στην Αρμενία.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο χώρες δεσμεύτηκαν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες, να ανοίξουν διπλωματικές σχέσεις και να σεβαστούν η μία την εδαφική ακεραιότητα της άλλης.
Η συμφωνία περιλαμβάνει αποκλειστικά δικαιώματα ανάπτυξης των ΗΠΑ σε έναν στρατηγικό διάδρομο διέλευσης μέσω του Νότιου Καυκάσου, ο οποίος, σύμφωνα με το Λευκό Οίκο, θα διευκολύνει τις εξαγωγές ενέργειας και άλλων πόρων.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν ξεχωριστές συμφωνίες με κάθε χώρα για την επέκταση της συνεργασίας στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου και της τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ανέφερε επίσης ότι άρθηκαν οι περιορισμοί στην αμυντική συνεργασία μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και των Ηνωμένων Πολιτειών, μια εξέλιξη που θα μπορούσε επίσης να ανησυχήσει τη Μόσχα.
Και οι δύο ηγέτες επαίνεσαν τον Τραμπ για τη συμβολή του στην επίλυση της σύγκρουσης και δήλωσαν ότι θα τον προτείνουν για το βραβείο ειρήνης του Νόμπελ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε μετά από επανειλημμένες επισκέψεις στην περιοχή και θα αποτελέσει τη βάση για την πλήρη ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ των χωρών. Η ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε να μεταμορφώσει τον Νότιο Καύκασο, μια ενεργειακή περιοχή που συνορεύει με τη Ρωσία, την Ευρώπη, την Τουρκία και το Ιράν, η οποία διασχίζεται από αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά είναι διχασμένη από κλειστά σύνορα και μακροχρόνιες εθνοτικές συγκρούσεις.
Ο Μπρετ Έρικσον, εμπειρογνώμονας σε θέματα κυρώσεων και σύμβουλος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Loyola στο Σικάγο, δήλωσε ότι η συμφωνία θα βοηθήσει τη Δύση να καταπολεμήσει τις προσπάθειες της Ρωσίας να παρακάμψει τις κυρώσεις.
«Ο Καύκασος υπήρξε ένα τυφλό σημείο στην πολιτική των κυρώσεων», είπε. «Μια επίσημη ειρήνη δημιουργεί μια πλατφόρμα για τη Δύση να συνεργαστεί με την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν… για να κλείσει τους αγωγούς παράκαμψης».
Η Αρμενική Εθνική Επιτροπή της Αμερικής καταδικάζει τη συμφωνία
Η Αρμενική Εθνική Επιτροπή της Αμερικής (ANCA) επέκρινε έντονα τη συμφωνία μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, κρίνοντας ότι παραγκωνίζει τη δικαιοσύνη, υπονομεύει την κυριαρχία της Αρμενίας και επιβραβεύει την ατιμωρητη επιθετικότητα του Αζερμπαϊτζάν.
Η συμφωνία δεν αντιμετωπίζει τα κεντρικά ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο μιας δίκαιης ειρήνης: το ασφαλές και αξιοπρεπές δικαίωμα επιστροφής για περισσότερους από 150.000 Αρμένιους που υπέστησαν εθνοκάθαρση από το Αρτσάχ, την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των Αρμενίων αιχμαλώτων πολέμου και των πολιτών ομήρων, την προστασία της αρμενικής χριστιανικής κληρονομιάς και τις εκτελεστές εγγυήσεις για την ασφάλεια και την κυριαρχία της Αρμενίας.
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε χωρίς καμία αναγνώριση της γενοκτονικής εκστρατείας του Αζερμπαϊτζάν εναντίον των Αρμενίων του Αρτσάχ, της συνεχιζόμενης παράνομης φυλάκισης των ηγετών του Αρτσάχ ή της συνεχιζόμενης στρατιωτικής κατοχής του κυρίαρχου αρμενικού εδάφους.
Μία από τις πιο ανησυχητικές διατάξεις είναι η παραίτηση του Προέδρου Τραμπ από το Άρθρο 907 του Νόμου FREEDOM Support Act, που καταργεί την απαγόρευση των ΗΠΑ για στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν. Η απόφαση αυτή αφαιρεί ένα βασικό μέσο πίεσης των ΗΠΑ για να λογοδοτήσει το Μπακού για παραβιάσεις της συμφωνίας, ακόμη και όταν οι αζερικές δυνάμεις παραμένουν οχυρωμένες στο αρμενικό έδαφος και οι αρμένιοι αιχμάλωτοι παραμένουν παράνομα κρατούμενοι.
«Η παραίτηση από το άρθρο 907 επιβραβεύει την επιθετικότητα και αφαιρεί ένα κρίσιμο αποτρεπτικό μέσο κατά της νέας κλιμάκωσης της έντασης από την πλευρά του Αζερμπαϊτζάν», υσποστήριξε η Αρμενική Εθνική Επιτροπή της Αμερικής. «Η Ουάσιγκτον πρέπει να εφαρμόσει αυτόν τον νόμο έως ότου υπάρξουν επαληθεύσιμες εγγυήσεις για την Αρμενία και δικαιοσύνη για τους εκτοπισμένους του Αρτσάχ».
Η συμφωνία θεσπίζει επίσης μια 99ετή μίσθωση που παραχωρεί στις ΗΠΑ τα αποκλειστικά δικαιώματα ανάπτυξης της λεγόμενης «Διαδρομής Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» (TRIPP) — ενός διαδρόμου διέλευσης που διασχίζει την επαρχία Συούνικ της Αρμενίας και συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με το Ναχίτσεβάν και την Τουρκία.
Αν και περιγράφεται ως λειτουργούσα σύμφωνα με το αρμενικό δίκαιο, η συμφωνία παραχωρεί ουσιαστικά τον μακροπρόθεσμο έλεγχο ενός στρατηγικού εδάφους. «Ένας διάδρομος, όποια και αν είναι η ονομασία του, εξακολουθεί να στερεί από την Αρμενία τον έλεγχο της ίδιας της γης της. Η κυριαρχία της Αρμενίας δεν είναι προς εκμίσθωση», επισημαίνει η Αρμενική Εθνική Επιτροπή.
0 ΣΧΟΛΙΑ