Σαν σήμερα 03 Αυγούστου: Διεξάγονται οι πρώτες εκλογές στην Ελλάδα επί Όθωνα

Στις 3 Αυγούστου 1844 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, 23 χρόνια μετά την επανάσταση του 1821, υπό την βασιλεία του Όθωνα. Η πολιτική διαδικασία ξεκίνησε μόλις έναν μήνα μετά την εξέγερση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, όταν η κυβέρνηση του Ανδρέα Μεταξά (στέλεχος του Ρωσικού Κόμματος) κήρυξε εκλογές και συγκάλεσε Εθνοσυνέλευση για Σύνταγμα.

Ο Πανούτσος Νοταράς, ηλικίας 103 ετών, αναδείχτηκε πρόεδρος της νέας «Συμβαλλόμενης Εθνοσυνέλευσης». Οι εργασίες της ολοκληρώθηκαν στις 18 Μαρτίου 1844 με την ψήφιση και την έγκριση του πρώτου ελληνικού Συντάγματος από τον βασιλιά Όθωνα. Την ίδια μέρα ψηφίστηκε και ο πρώτος εκλογικός νόμος, που δημοσιεύτηκε αντανακλαστικά στις 25 Μαρτίου, καθορίζοντας ότι οι εκλογές θα γίνονταν σε διάστημα οκτώ ημερών. Η προθεσμία ωστόσο αφήνονταν ασαφής ως προς το αν ίσχυε για ολόκληρη τη χώρα ή για κάθε περιφέρεια ξεχωριστά.

Δικαίωμα ψήφου μόνο στους άνδρες άνω των 25 ετών

Ρήξη με τον Μεταξά: Οριστική έξοδος λόγω του Εκκλησιαστικού ζητήματος

Η κυβέρνηση Μαυροκορδάτου, που ορκίστηκε στις 30 Μαρτίου 1844, ανέλαβε τη διενέργεια των εκλογών σύμφωνα με το εκλογικό πλαίσιο του 4 Μαρτίου 1829: «έμμεση και καθολική ψήφος του άρρενος πληθυσμού άνω των 25 ετών». Εκλέχθηκαν συνολικά 244 αντιπρόσωποι από 92 εκλογικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων των αλύτρωτων περιοχών που είχαν λάβει μέρος στην επανάσταση του 1821.

Αν και τυπικά οι εκλογές έπρεπε να ολοκληρωθούν σε οκτώ μέρες, εξαιτίας του ασαφούς νομοθετικού πλαισίου, της διοικητικής αδυναμίας και της πολιτικής έντασης, διαρκούσαν ουσιαστικά μέχρι και έξι μήνες. Σε πολλές περιφέρειες διεξήχθησαν την άνοιξη (Μάιο – Ιούνιο 1844), ενώ άλλες περιοχές κλήθηκαν εκ των υστέρων να ψηφίσουν τον Αύγουστο. Το σύστημα οργάνωσης ήταν το πλειοψηφικό (ο πρώτος κερδίζει) σε στενές περιφέρειες.

VIRAL

Αλέξης Σταμάτης: Ποιος ήταν ο συγγραφέας που «έφυγε» στα 67 – Η μητέρα του Μπέτυ Αρβανίτη, η μάχη με το αλκοόλ και η σπάνια ασθένεια

«Θολώνει» ακόμη περισσότερο το θρίλερ της Κυψέλης – Η ανατριχιαστική λεπτομέρεια που αποκάλυψε η νεκροψία

«Μαμά, σώσε με»: Το 3χρονο αγγελούδι έβλεπε τον πατέρα του να σακατεύει τη μητέρα του σε διάδρομο ξενοδοχείου στο Ηράκλειο!

Σχηματισμός κυβέρνησης Κωλέττη υπό συμμαχία με το Ρωσικό κόμμα

244 βουλευτές από 92 περιφέρειες και δικαίωμα ψήφου σε όλους τους άνδρες άνω των 25 ετών

Νικητής αναδείχθηκε ο Ιωάννης Κωλέττης, αρχηγός του Γαλλικού Κόμματος, ο οποίος παρά την τρίτη θέση του κόμματός του, σχημάτισε κυβέρνηση τον Αύγουστο 1844 σε συμμαχία με το Ρωσικό Κόμμα, καθιστάμενος έτσι ως πρώτος «κοινοβουλευτικός πρωθυπουργός». Η πρωθυπουργία του Κωλέττη χαρακτηρίστηκε από συνεχή ανταλλαγή πολιτικών μπλόκ, έντονες εφημερίδες επίθεσης, και διαρκείς παρεμβάσεις στην κυβέρνηση που αποδίδονταν στην επιρροή άλλων κομμάτων ή διαπλοκών.

Ο Ανδρέας Μεταξάς αποχώρησε σύντομα από το κυβερνητικό σχήμα λόγω διαφωνιών σε εκκλησιαστικό θέμα, αφήνοντας στον Κωλέττη την πλήρη ευθύνη. Παράλληλα, οι φατρίες ισχύος (οικογένειες, πολιτικές κλίκες) περιόριζαν την κυβερνητική λειτουργία, ενώ ο ίδιος ο βασιλιάς, παρά τα συνταγματικά όρια, συνέχισε να παρεμβαίνει ανοιχτά στην πολιτική ζωή.

Στο εσωτερικό, ο Κωλέττης επιδίωξε οικονομική ανάκαμψη, αναβάθμιση της διπλωματίας απέναντι στις Μεγάλες Δυνάμεις και προσπάθεια διεύρυνσης των εθνικών συνόρων. Τον κατηγόρησαν ωστόσο για συγκεντρωτισμό και αδιαφορία προς τον κοινοβουλευτισμό, χαρακτηρισμοί που υιοθετήθηκαν από την αντιπολίτευση ως «δικτατορικά», παρότι στο πολιτικό πλαίσιο της εποχής αυτό εμπεριείχε διαφορετικά συμφραζόμενα από τα σημερινά. Τελικά, η πρώτη εκλεγμένη Βουλή συγκροτήθηκε σε σώμα και συγκλήθηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 1845.