Σαν σήμερα, 29 Ιουλίου 1900: Η πρεμιέρα του σινεμά στην Ελλάδα – Η πρώτη παράσταση στον «Ορφέα» της Σύρου

Σαν σήμερα, στις 29 Ιουλίου 1900, γράφτηκε μια νέα, συναρπαστική σελίδα στην ψυχαγωγική ιστορία της Ελλάδας. Το θέατρο «Ορφεύς» της Σύρου, ένα από τα ιστορικότερα και ομορφότερα θέατρα της χώρας, φιλοξένησε την πρώτη οργανωμένη κινηματογραφική παράσταση, σηματοδοτώντας την επίσημη είσοδο του «κινηματογράφου» στη ζωή των Ελλήνων.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Σύρος, ένα νησί με μεγάλη εμπορική και πολιτιστική παράδοση, υπήρξε πρωτοπόρος στην υποδοχή αυτής της νέας μορφής τέχνης και διασκέδασης. Ως σημαντικό λιμάνι και πνευματικό κέντρο του 19ου αιώνα, η Ερμούπολη ήταν πάντα ανοιχτή στις καινοτομίες της Ευρώπης. Το θέατρο «Ορφεύς», χτισμένο το 1864 με πρότυπο τη Σκάλα του Μιλάνου, αποτελούσε ήδη έναν χώρο υψηλής τέχνης, ιδανικό για να φιλοξενήσει τη νέα, επαναστατική εφεύρεση των αδελφών Λυμιέρ.

Μια παράσταση 20 ταινιών

Η παράσταση εκείνη ήταν ένα πραγματικό γεγονός για την εποχή. Το εισιτήριο στοίχιζε μία δραχμή, ένα ποσό που, αν και δεν ήταν ευκαταφρόνητο για την τότε εποχή, επέτρεπε σε ένα ευρύ κοινό να βιώσει τη μαγεία των κινούμενων εικόνων. Οι θεατές είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα που περιλάμβανε συνολικά είκοσι ταινίες μικρού μήκους.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Αυτές οι ταινίες, διάρκειας συνήθως ενός ή δύο λεπτών η κάθε μία, ήταν στην ουσία καταγραφές της καθημερινής ζωής, μικρά ντοκιμαντέρ ή χιουμοριστικά στιγμιότυπα, σχεδιασμένα να εντυπωσιάσουν το κοινό με την κίνηση των εικόνων. Ανάμεσά τους, ξεχώριζαν τίτλοι που μας δίνουν μια ιδέα για το περιεχόμενο και το ύφος της εποχής:

• «Αμερικανοϊσπανικαί ναυμαχίαι»: Πιθανότατα αναφερόταν στον Ισπανοαμερικανικό Πόλεμο του 1898, παρουσιάζοντας σκηνές ναυτικών συγκρούσεων ή ντοκουμέντα.
• «Χαριεντισμοί ανδρογύνου ους διακόπτει η εμφάνισις του τέκνου»: Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των πρώτων κωμικών ή οικογενειακών σκηνών, που βασίζονταν σε απλές καταστάσεις της καθημερινότητας.

Η γοητεία του κινηματογράφου και η εξάπλωσή του

Η επιτυχία της παράστασης στον «Ορφέα» της Σύρου ήταν τεράστια. Οι θεατές, που δεν είχαν ξαναδεί κάτι παρόμοιο, μαγεύτηκαν από την ψευδαίσθηση της κίνησης και την αίσθηση ότι έβλεπαν τη ζωή να ξετυλίγεται μπροστά τους σε μια οθόνη. Αυτή η πρώτη οργανωμένη προβολή αποτέλεσε το έναυσμα για την ταχεία εξάπλωση του κινηματογράφου και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, αρχικά σε θέατρα και αργότερα σε ειδικά διαμορφωμένους κινηματογράφους.

Ο κινηματογράφος, ως ένα νέο μέσο ψυχαγωγίας και ενημέρωσης, άρχισε να κερδίζει γρήγορα το κοινό, φέρνοντας επανάσταση στον τρόπο που οι άνθρωποι αντιλαμβάνονταν την τέχνη και τη διασκέδαση. Από την «Αναχώρηση εργατών από το εργοστάσιο Λυμιέρ» μέχρι τις πρώτες αυτές ελληνικές προβολές, ο δρόμος για τον «μαγικό κόσμο» του σινεμά είχε ανοίξει διάπλατα.

Σαν σήμερα, λοιπόν, τιμούμε τη στιγμή που η Ελλάδα γνώρισε για πρώτη φορά οργανωμένα τον κινηματογράφο, σε ένα θέατρο που έφερε το όνομα του Ορφέα, του θρυλικού μουσικού, και που άνοιξε τις πύλες του σε μια νέα μορφή τέχνης που έμελλε να αλλάξει τον κόσμο.