Η μάχη στα Δερβενάκια: Η πιο επιβλητική νίκη της Ελληνικής Επανάστασης με τη «σφραγίδα» του Κολοκοτρώνη

Μία από τις καθοριστικές μάχες του Αγώνα της Ανεξαρτησίας ανέδειξε τη στρατηγική ιδιοφυΐα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ήταν αυτή στα Δερβενάκια. Στις αρχές Ιουλίου 1822, μια νέα απειλή εμφανίστηκε για την Επανάσταση, με την κάθοδο ισχυρής τουρκικής δύναμης στην Πελοπόννησο, υπό την ηγεσία του έμπειρου Μαχμούτ Πασά, γνωστού ως Δράμαλη.

Μετά την εξολόθρευση του Αλή Πασά, ο Σουλτάνος, σε ισχυρή θέση, έστρεψε την προσοχή του στους επαναστατημένους Έλληνες. Χωρίς να αντιμετωπίσει καμία αντίσταση στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα, ο Δράμαλης με 25.000 άνδρες προχώρησε γρήγορα και στις 6 Ιουλίου στρατοπέδευσε στην Κόρινθο. Στόχος του ήταν να ανακαταλάβει την Τριπολιτσά και να καταπνίξει την Επανάσταση στον Μοριά, με τη στήριξη του στόλου που θα έφτανε στον Αργολικό Κόλπο.

Παρά τις προειδοποιήσεις των τοπικών Τούρκων ηγετών να χρησιμοποιήσει την Κόρινθο ως ορμητήριο, ο Δράμαλης, με υπερβολική αυτοπεποίθηση στις δυνάμεις του, διέταξε τον στρατό του να προχωρήσει προς το Ναύπλιο για να λύσει την πολιορκία. Μετά την κατάληψη του Ακροκορίνθου, έφτασε ανενόχλητος στο Άργος και στις 12 Ιουλίου στρατοπέδευσε έξω από την πόλη. Οι επαναστάτες, απροετοίμαστοι, δεν κατάφεραν να υπερασπιστούν τα στενά μεταξύ Κορίνθου και Άργους, επιτρέποντας στον τουρκικό στρατό να προχωρήσει ανενόχλητος.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Η είδηση της προέλασης του Δράμαλη προς το Άργος προκάλεσε πανικό στους Έλληνες, ειδικά όταν έμαθαν για τη λύση της πολιορκίας του Ναυπλίου. Κυβέρνηση και βουλευτές έφυγαν πανικόβλητοι από το Άργος προς τους Μύλους και στη συνέχεια επιβιβάστηκαν σε πλοία.

Η ιδιοφυία του Κολοκοτρώνη που έφερε την επικράτηση

Τη δύσκολη αυτή στιγμή όρθωσε το ανάστημά του ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο κήρυξε πανστρατιά, ενώ με δραστήρια μέτρα και συντονισμένες ενέργειες κατόρθωσε να περιορίσει τον στρατό του Δράμαλη στην Αργολίδα και να ματαιώσει την πορεία του προς την Τριπολιτσά. Τα μέτρα του Κολοκοτρώνη εστιάστηκαν στην κατάληψη στρατηγικών θέσεων στην Αργολίδα (κυριότερη απ’ όλες ήταν η Λάρισα, η αρχαία Ακρόπολη του Άργους) και στην τακτική της «καμμένης γης» που εφάρμοσε, δημιουργώντας οξύ επισιτιστικό πρόβλημα στους εισβολείς.

Ο Δράμαλης δεν μπορούσε να προχωρήσει προς την Τριπολιτσά χωρίς να έχει εξασφαλισμένα τα νώτα του. Έχασε πολύτιμο χρόνο με την πολυήμερη πολιορκία του φρουρίου του Άργους και οι άνδρες του εγκλωβίστηκαν εκεί, έχοντας εξαντλήσει τα αποθέματα τροφών τους και χωρίς να έχουν δυνατότητα ανεφοδιασμού. Συνειδητοποιώντας τη δύσκολη κατάσταση, ο Δράμαλης αποφάσισε να επιστρέψει στην Κόρινθο, ελπίζοντας σε βοήθεια από τον Χουρσίτ Πασά της Λάρισας, τον Γιουσούφ Πασά της Πάτρας ή από τον στόλο.

Το σχέδιο υποχώρησης του Δράμαλη έγινε αντιληπτό από τον Κολοκοτρώνη, που έπαιρνε τη δική του εκδίκηση, και παρά τις διαφωνίες των προκρίτων, έσπευσε να καταλάβει τις στενές διαβάσεις που οδηγούσαν από το Άργος στην Κόρινθο, με 2.500 άνδρες. Δεν θα άφηνε για δεύτερη φορά τις στενωπούς αφύλακτες, όπως είχε γίνει κατά την προέλαση του Δράμαλη.

Στις 26 Ιουλίου 1822 στα στενά των Δερβενακίων, κοντά στη Νεμέα, οι Τούρκοι υπέστησαν δεινή ήττα, χάνοντας πάνω από 3.000 άνδρες. Στη μάχη εκτός του Κολοκοτρώνη διακρίθηκαν ο Δημήτριος Υψηλάντης, ο Παπαφλέσσας και ιδιαιτέρως ο Νικήτας Σταματελόπουλος, γνωστότερος ως Νικηταράς, που έλαβε το προσωνύμιο Τουρκοφάγος Ο Δράμαλης και οι εναπομείναντες άνδρες του προσπάθησαν να διαφύγουν την επομένη από την κλεισούρα του Αγιονορίου. Όμως, ο Νικηταράς, ο Υψηλάντης και ο Παπαφλέσσας ήταν κι εκεί για να προκαλέσουν νέες βαριές απώλειες στον Δράμαλη στις 28 Ιουλίου.

Ο υπερήφανος στρατηλάτης, που είχε αρκετές συμπάθειες μεταξύ των ελλήνων οπλαρχηγών για το ήπιο του χαρακτήρος του και τις ικανότητές του, ήταν ένα ανθρώπινο ράκος, αναλογιζόμενος τις συνέπειες από την οργή του Σουλτάνου. Με τα υπολείμματα του στρατού του έφθασε στην Κόρινθο, όπου στα τέλη Οκτωβρίου πέθανε από την απογοήτευσή του. Ο θριαμβευτής Κολοκοτρώνης ανακηρύχθηκε από την Κυβέρνηση Αρχιστράτηγος της Πελοποννήσου, κατ’ απαίτηση των οπλαρχηγών. Η Επανάσταση όχι μόνο είχε διασωθεί, αλλά είχε αποκτήσει ισχυρά θεμέλια, χάρη στο σχέδιο και την τακτική του Γέρου του Μοριά.