«Βόμβα» στο ποδόσφαιρο: Πώς οι παίκτες θα μπορούν να εξαγοράσουν την ελευθερία τους

Επανάσταση έρχεται στον χώρο του ποδοσφαίρου, αφού το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σκέφτεται το ενδεχόμενο ένας παίκτης να μπορεί να αποχωρήσει από την ομάδα στην οποία αγωνίζεται, εξαγοράζοντας το συμβόλαιό του και πληρώνοντας αποζημίωση στην ομάδα.

Αυτό που έχει σημασία τη δεδομένη στιγμή είναι πως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, υποκινούμενο από διαμαρτυρίες της FIFPro, οδηγεί το ποδόσφαιρο προς μια «επανάσταση», η οποία μπορεί να αλλάξει ριζικά τον μεταγραφικό μηχανισμό και το οικονομικό του υπόβαθρο παγκοσμίως.

Οι κανονισμοί Μπόσμαν και Γουέμπστερ

Είτε το πιστεύετε είτε όχι υπήρχε μια περίοδος στο ποδόσφαιρο που οι παίκτες δεν μπορούσαν να αποχωρήσουν ως ελεύθεροι από τον σύλλογο στον οποίον αγωνίζονταν, ακόμη και αν το συβόλαιό τους είχε λήξει. Μια ρήτρα θα έπρεπε οπωσδήποτε να πληρωθεί από την επόμενη ομάδα που θα τον αποκτούσε. Το λες κατά κάποιον τρόπο και σκλαβοπάζαρο. Όσο ακραίο και αν ακούγεται, κρύβει μια αλήθεια.

Και εδώ έρχεται ο Κανονισμός Μπόσμαν, μια ιστορική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το 1995. Ο κανονισμός πήρε το όνομά του από τον Βέλγο ποδοσφαιριστή Ζαν-Μαρκ Μπόσμαν όταν το 1990 ήθελε να αποχωρήσει από την ομάδα της Λιέγης, ώστε να μεταγραφεί στη γαλλική Ντανκέρκ.

VIRAL

Αποκλειστικό: Η ανατριχιαστική σύμπτωση που συνδέει τον θάνατο του 66χρονου πατέρα και του 12 γιου του στο Ωραιόκαστρο με τη γυναικοκτονία της 45χρονης Αντιγόνης στη Δράμα

Απόστολος Γκλέτσος: Ο κουμπάρος του ξεσπά με νέα ανάρτηση για τον ηθοποιό – «Μήπως θέλεις να γ@μηθείς και ντρέπεσαι να το πεις;»

Μυρτώ Παπαδομιχελάκη: Η Μυρτώ της Πάρου κοίταξε την κάμερα και συνέβη αυτό που οι γιατροί θεωρούσαν παντελώς αδύνατο!

Ενώ το συμβόλαιο είχε λήξει, η Λιέγη ζήτησε ένα ποσό αποδέσμευσης από τη Ντανκέρκ, το οποίο αρνήθηκε να πληρώσει, με αποτέλεσμα η μεταγραφή να «φαλιρίσει» και ο μισθός του Μπόσμαν να δεχθεί περικοπή 70%, μιας και δεν αποτελούσε μέρος της πρώτης ομάδας.

Ο ίδιος προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ισχυριζόμενος πως παραβιάστηκαν τα εργασιακά του δικαιώματα σύμφωνα με το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για καλή του τύχη η δικαιοσύνη έκανε τη δουλειά της και κρίθηκε πως το τότε μεταγραφικό σύστημα παραβίαζε την αρχή ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων και πως οι ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες όφειλαν να προσαρμοστούν.

Καθιερώθηκε, συνεπώς, ένα πολύ βασικό δικαίωμα για τους ποδοσφαιριστές. Δεν είναι άλλη από την ελεύθερη μεταγραφή μετά τη λήξη του συμβολαίου ενός παίκτη, δηλαδή το λεγόμενο free agent. Μια ομάδα θα μπορούσε να αποκτήσει έναν παίκτη, αφού λήξει το συμβόλαιό του, χωρίς να χρειαστεί να πληρώσει αποζημίωση στην παλιά του ομάδα.

Από την άλλη, ο Κανονισμός Γουέμπστερ επιτρέπει σε ποδοσφαιριστές να καταγγέλουν μονομερώς το συμβόλαιό τους μετά από μια «προστατευόμενη περίοδο» (2 χρόνια για παίκτες άνω των 28 ετών και 3 χρόνια για παίκτες κάτω των 28 ετών), πληρώνοντας ένα συμφωνηθέν ποσό ως αποζημίωση στην ομάδα.

Προήλθε από την υπόθεση του Άντι Γούεμπστερ, όταν το 2006 αποχώρησε από τη σκωτσέζικη Χαρτς για να πάει στη Γουίγκαν, αφού είχε περάσει η «προστατευόμενη περίοδός» του. Η υπόθεση έφτασε μέχρι το Διαιτητικό Δικαστήριο Αθλητισμού (CAS), το οποίο έκρινε πως ο Γουέμπστερ είχε κάθε δικαίωμα να αποχωρήσει καταβάλλοντας απλώς μια σχετικά μικρή αποζημίωση.

Αυτές ήταν δύο περιπτώσεις που άλλαξαν τα δεδομένα των ποδοσφαιρικών μεταγραφών προς το καλύτερο, έθεσαν τις βάσεις για μια ακόμη «επανάσταση» που έρχεται για να… ταράξει τα νερά.

Ο Λαμίν Γιαμάλ με την φανέλα της Μπαρτσελόνα

Η υπόθεση Ντιαρά

Το 2014, ο Λασανά Ντιαρά κατήγγειλε μονομερώς το συμβόλαιό του με τη Λοκομοτίβ Μόσχας, ισχυριζόμενος ότι η ομάδα δεν του κατέβαλε δεδουλευμένα και ότι υπήρχαν προβλήματα στη μεταξύ τους συνεργασία. Η Λοκομοτίβ, όμως, προσέφυγε στη FIFA, υποστηρίζοντας ότι η καταγγελία ήταν αδικαιολόγητη. Το CAS δικαίωσε την ομάδα και επέβαλε στον Ντιαρά πρόστιμο περίπου €10.000.000 ως αποζημίωση για αθέτηση συμβολαίου. Ως εκ τούτου, ο Ντιαρά έμεινε χωρίς ομάδα για έναν χρόνο και χρειάστηκε αρκετό διάστημα για να συνεχίσει την καριέρα του.

Η υπόθεση αυτή θεωρείται λαμπρό παράδειγμα των κινδύνων της μονομερούς καταγγελίας συμβολαίου χωρίς ισχυρή νομική βάση. Άρα, βλέπουμε πως ο Κανονισμός Γουέμπστερ ενέχει και κάποιους κινδύνους για τον παίκτη. Παρόλα αυτά, προέκυψε και κάτι θετικό.

Όλο αυτό το drama έφτασε μέχρι την πόρτα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο αφού μελέτησε την υπόθεση κατέληξε στο πόρισμα πως κάποια aspects των μεταγραφικών κανονισμών της FIFA δεν συνάδουν με την εγγύηση για ελευθερία μετακίνησης των εργαζομένων του Άρθρου 45 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια συνθήκη που όπως είδαμε παραπάνω επαίξε τον σημαντικότερο ρόλο στην εκδίκαση της υπόθεσης Μπόσμαν.

Η αντίδραση της FIFPro

Η Παγκόσμια Ένωση Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών (FIFPro) βασίστηκε στην υπόθεση Ντιαρά, αλλά και στους νόμους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να καταγγείλει την ανηθικότητα γύρω από τους… χρηματοκεντρικούς κανονισμούς της FIFA. Τόσο η FIFA, όσο και οι μεγάλοι σύλλογοι, θέλουν να αποφύγουν τυχόν μεταρρυθμίσεις που θα τους «κοστίσουν». Άλλωστε, όπως έχει επανειλημμένα αποδειχθεί μπροστά στο κέρδος, οι παίκτες αντιμετωπίζονται συχνά σαν ένα κομμάτι κρέας.

Η FIFPro κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, με σκοπό να απελευθερώσει τους ποδοσφαιριστές από την «φυλακή» στην οποία βρίσκονται παγιδευμένοι. Το μόνο που ζητάει είναι να δίνεται η επιλογή σε όποιον ποδοσφαιριστή θέλει να αποχωρήσει από την ομάδα του έναντι μιας συμφωνημένης συμβολικής αποζημίωσης. Έχει καθησυχάσει τους παίκτες και τους δικηγόρους τους ότι αν χρησιμοποιήσουν τους ευρωπαϊκούς νόμους, πιέζοντας για ελευθερία μετακινήσεων, τότε η FIFA δεν θα μπορεί να αντιδράσει.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο συμμερίστηκε τις σκέψεις της FIFPro, γι’ αυτό και το 2024 ανάγκασε τη FIFA να μεταποιήσει τους κανονισμούς της με σεβασμό προς τα εργασιακά δικαιώματά τους. Ας πούμε πως έγιναν ορισμένες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες δεν άφησαν καθόλου ευχαριστημένη την FIFPro παρόλα αυτά.

Η Νομική Διευθύντρια του οργανισμού, Αλεξάντρα Γκόμεθ Μπράινεβαουτ, δήλωσε: «Κάθε εργαζόμενος οφείλει να έχει το δικαίωμα να λήξει μια συμβαλλόμενη σχέση.

Το να γνωρίζεις το ποσό της αποζημίωσης αποτελεί κομμάτι αυτού του δικαιώματος.

Επίσης, το γεγονός ότι παραιτείσαι από τη δουλειά σου δεν θα έπρεπε να σε εμποδίζει από το να προσληφθείς σε μια άλλη δουλειά, όπως συμβαίνει στο ποδόσφαιρο». Καλά, μεταξύ μας βέβαια, το κόμπλεξ αυτό υπάρχει στα περισσότερα επαγγέλματα.

Με λίγα λόγια πρέπει οι παίκτες, όσο θλιβερό και αν ακούγεται, να μπορούν να «αγοράσουν» την ελευθερία τους. Αυτή τη στιγμή, κάθε παίκτης είναι ένα μπαλάκι στα χέρια των ισχυρών που το πετάνε όπου και όπως τους συμφέρει, με απώτερο σκοπό την ικανοποίηση των συμφερόντων τους. Αυτό λοιπόν, θέλει να καταρρίψει η FIFPro, προτείνοντας την καινοτομία της εξαγοράς του συμβολαίου ενός παίκτη από τον ίδιο (player-driven buyouts).