Σαν σήμερα (16/6) γεννήθηκε ο Γιώργος Παπανδρέου: Το ΠΑΣΟΚ, η σχέση με τον Σημίτη και το «λεφτά υπάρχουν»

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Τα γενέθλιά του γιορτάζει σήμερα (16/6) ο Γιώργος Παπανδρέου, που κλείνει τα 73 χρόνια του. Είναι ένας από τους πιο γνωστούς πολιτικούς στην Ελλάδα και έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ελληνική πολιτική σκηνή για αρκετές δεκαετίες.  Υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Τα πρώτα βήματα

Γεννήθηκε το 1952 στο Σαιντ Πωλ (St. Paul) της Μινεσότα των Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ). Την περίοδο εκείνη ο πατέρας του, ο μετέπειτα πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, κατείχε πανεπιστημιακή έδρα στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα (University of Minnesota). Μητέρα του είναι η Μαργαρίτα Τσαντ, από το Έλμχερστ (Elmhurst) του Ιλινόι των ΗΠΑ. Είναι επίσης εγγονός του πρώην πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου. Γενέτειρα της πολιτικής οικογένειας Παπανδρέου είναι το Καλέντζι της Αχαΐας.

Σπούδασε κοινωνιολογία στο Amherst College στη Μασσαχουσέττη των ΗΠΑ, την περίοδο 1970-1975, πήρε μεταπτυχιακό δίπλωμα στην κοινωνιολογία της ανάπτυξης στο London School of Economics, Ηνωμένο Βασίλειο (1975-1977). Έχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στη Στοκχόλμη και παρακολούθησε μεταπτυχιακά μαθήματα στο Κέντρο Διεθνών Σχέσεων στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Harvard. Έχει εργαστεί στις Η.Π.Α., στη Σουηδία και στον Καναδά. Μιλάει αγγλικά, γαλλικά και σουηδικά. Είναι παντρεμένος με την Άντα Παπαπάνου και έχει δύο παιδιά, τον Ανδρέα και τη Μαργαρίτα-Έλενα. Στις 3 Ιανουαρίου 2015, ο Γιώργος Παπανδρέου προχώρησε στην ίδρυση του Κινήματος Δημοκρατών Σοσιαλιστών.

Το κεφάλαιο ΠΑΣΟΚ

Ο Κώστας Σημίτης αποχωρεί από την προεδρία του κόμματος λίγο πριν τις εθνικές εκλογές του Μαρτίου 2004, προσπαθώντας να προλάβει μια πιθανή ήττα, καθώς όλες οι δημοσκοπήσεις προδιαγράφουν νίκη της Ν.Δ. και του Κώστα Καραμανλή. Ο Γιώργος Παπανδρέου επιδιώκει να νομιμοποιήσει αυτήν την αμφιλεγόμενη αλλαγή ηγεσίας, διοργανώνοντας μια πρωτοποριακή για την εποχή διαδικασία. Είναι η πρώτη εσωκομματική εκλογή στην περίοδο της μεταπολίτευσης. Στις 8 Φεβρουαρίου 2004, ως μοναδικός υποψήφιος, ο Παπανδρέου διεκδικεί ανεπάγγελτα την προεδρία του ΠΑΣΟΚ μέσω ανοιχτής ψηφοφορίας, στην οποία μπορούν να συμμετάσχουν μέλη και φίλοι του κόμματος. Στις κάλπες προσέρχονται πάνω από 1 εκατομμύριο άνθρωποι, και ο Γιώργος Παπανδρέου λαμβάνει το 99,70% των ψήφων.

Το φθινόπωρο του 2007, μετά τη δεύτερη ήττα του στις εθνικές εκλογές από τον Κώστα Καραμανλή, ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ βρέθηκε αντιμέτωπος με έντονη αμφισβήτηση. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, υποστηριζόμενος από ορισμένα στελέχη του κόμματος, έθεσε ζήτημα ηγεσίας. Πριν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση των ψήφων, εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά στο Ζάππειο τα ξημερώματα της 17ης Σεπτεμβρίου 2007, δηλώνοντας παρών για την επόμενη μέρα του ΠΑΣΟΚ.

Μετά από μια σειρά επικοινωνιακών αστοχιών, ο Βενιζέλος αποδέχτηκε την εσωκομματική προεκλογική εκστρατεία διάρκειας δύο μηνών. Κατά τη διάρκειά της, αναζωπυρώθηκαν μίση, πάθη, έριδες, προσωπική αντιπαλότητα και απλόχερη συνωμοσιολογία, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό κλίμα διχόνοιας. Στις εκλογές της 11ης Νοεμβρίου 2007, προσήλθαν πάνω από 750.000 ψηφοφόροι. Ο Παπανδρέου επανεκλέγη από τον πρώτο γύρο με 55,91% των ψήφων, έναντι 38,18% του Βενιζέλου και 5,74% του Κώστα Σκανδαλίδη.

Πολιτικοί τόσο από ΠΑΣΟΚ όσο και από άλλες κομματικές παρατάξεις έδωσαν το παρών στην κηδεία του Κώστα Σημίτη, αλλά ο Ανδρέας Παπανδρέου απουσίαζε.

 

Το έργο του Παπανδρέου

ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

• Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς
• Αντιπρόεδρος του Διεθνούς Κέντρου Ολυμπιακής Εκεχειρίας
• Μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Μεσογειακών Μελετών
• Αντιπρόεδρος του Κέντρου Μελετών και Αυτομόρφωσης
• Ιδρυτικό Μέλος του Helsinki Citizens Assembly
• Ιδρυτικό Μέλος της Πρωτοβουλίας για την Συνεργασία στα Βαλκάνια
• Συντονιστής της Επιτροπής για την ανάληψη από την Ελλάδα της Ολυμπιάδας του 2004

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

• Βράβευση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, για τη σταθερή αντικαπνιστική του στάση και την υιοθέτηση αυστηρής σχετικής νομοθεσίας , 3-6-11
• Βράβευση με το βραβείο «Κβαντρίγκα 2010» στο Μέγαρο Μουσικής του Βερολίνου, στο πλαίσιο εκδηλώσεων για την 20ή επέτειο ενοποίησης της Γερμανίας, στην κατηγορία «Δύναμη για Αλήθεια».
• Περού, Λίμα – Παρασημοφόρηση από τον ΥΠΕΞ Περού κ. Allan Wagner Tizon, με τον Μεγαλόσταυρο « Ήλιος του Περού «, 31 Οκτωβρίου 2003
  ΗΠΑ, Ουάσιγκτον – Βραβείο: Υπερασπιστής της Δημοκρατίας- του Parliamentarians for Global ActionΚοινοβουλευτικοί για Παγκόσμια Δράση , 17 Σεπτεμβρίου, 2003
• Ιταλία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας (2003)
• Ουγγαρία-Ανώτερος Ταξιάρχης του Τάγματος της Αξίας (2003)
• Βράβευση του Υπουργού Εξωτερικών κ. Γιώργου Α. Παπανδρέου με το ανθρωπιστικό βραβείο «Jackie Robinson» από United States Sports Academy (U.S.S.A.) (26 Ιουλίου 2002)
• Βατικανό-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Πίου ΙΧ από τον Πρέσβη της Αγίας Έδρας Mgr Paul Tabet, Εκπρόσωπο του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β” (Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2002)
• Πορτογαλία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Infante dom Henrique (2002)
• Βέλγιο-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Στέμματος (2001)
• Ισπανία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Ισαβέλλας της Καθολικής (2001)
• Eastwest Institute 2000 Awards – Peace Building Awards. Βραβείο «Σημαίνων ανήρ του έτους 2000″. Στον Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Α.
• Παπανδρέου και στον Υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Ismail Cem, για τις εξαιρετικές υπηρεσίες που προσέφεραν στην βελτίωση των διμερών σχέσεων (2 Μαΐου 2000)
• Γερμανία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας, πρώτης τάξεως (2000)
• Αναγόρευση σε Μέγα Σταυροφόρο του Τάγματος των Ορθοδόξων Σταυροφόρων του Παναγίου Τάφου και Απονομή του Μεγαλόσταυρου από τον
• Πατριάρχη της Αγίας Πόλεως Ιερουσαλήμ και πάσης ΠαλαιστίνηςΔιόδωρο Α’ (30 Σεπτ. 1999)
• Σουηδία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Πολικού Αστέρος (1999)
• Αυστρία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Τιμής, πρώτης τάξεως (1999)
• Εσθονία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Λευκού Αστέρος (1999)
• Βραβείο του Ιδρύματος Μπότση για την «Προαγωγή της Δημοσιογραφίας, τους πολύπλευρους αγώνες του για να γίνει θεσμός του Δημοκρατικού μας πολιτεύματος η Ελεύθερη Ραδιοφωνία» (1988)
• Ισπανία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Πολιτικής Αξίας (1998)
• Ειδικό Βραβείο Ειρήνης και Φιλίας Αμπντί Ιπεκτσί(Ιούνιος 1997) «για τη δραστηριότητά του υπέρ της Ελληνο-Τουρκικής Προσέγγισης κατά την περίοδο 1995 – 1996, ως Υπουργού Παιδείας»
• Βραβείο από την Οργάνωση « SOS Ρατσισμός » για την προσφορά του στον αγώνα ενάντια στο Ρατσισμό και την Ξενοφοβία (1996)
• Πολωνία-Ανώτερος Ταξιάρχης του Τάγματος της Πολωνικής Δημοκρατίας (1996)
• Φινλανδία-Ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Λέοντος (1996)
• Ουκρανία-Ταξιάρχης του Τάγματος του Yaroslav (1996)

Κριτική

Η πρωθυπουργία του χαρακτηρίστηκε από αντιδράσεις και επικρίσεις για την είσοδο της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης του ΔΝΤ.[71] Παράλληλα, μέλη της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου έπεσαν θύματα προπηλακισμού κατά τη περίοδο 2010-2011 από μερίδες πληθυσμού που αντιτάχθηκαν στα μέτρα στήριξης του ΔΝΤ. Παράλληλα, σημαντική δοκιμασία για τη κυβέρνηση του χαρακτηρίστηκαν και τα κύματα διαδηλώσεων των «αγανακτισμένων», που ζητούσαν επανειλλημένα από τον Γιώργο Παπανδρέου να παραιτηθεί. Το ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι κάποιες από τις κινητοποίησεις ήταν πολιτικά μεθοδευμένες.

Πολλοί αναλυτές και δημοσιογράφοι υποστηρίζουν ότι ο Γιώργος Παπανδρέου δέχθηκε άδικη κριτική ως πρωθυπουργός, ενώ πολιτικοί του αντίπαλοι, που αντιτάχθηκαν στη λιτότητα, αργότερα ψήφισαν τους επόμενους μηχανισμούς στήριξης. Αντίστοιχα, έχει επικριθεί για τη προεκλογική του εκστρατεία το 2009 και τη στήριξη του στο επιχείρημα «λεφτά υπάρχουν». Ο ίδιος έχει παραθέσει διαφορετικές εξηγήσεις για τη συγκεκριμένη φράση, επισημαίνοντας ότι απομονώθηκε από μερίδα των ΜΜΕ.

Η πτώση του από την εξουσία το 2011 χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως «ανατροπή», καθώς λίγες ημέρες πριν η κυβέρνηση είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη βουλή.[88] Αναλυτές υποστηρίζουν συχνά ότι ο Γιώργος Παπανδρέου βρέθηκε σε δύσκολη θέση, επιχειρώντας να αποφύγει την χρεοκοπία της Ελλάδας, χωρίς την απαραίτητη στήριξη από τη κυβέρνηση του ή τα κόμματα της αντιπολίτευσης.