Τουρισμός: Ευχάριστα τα νέα παρά την αβεβαιότητα – Οι αφίξεις που αναμένονται

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο ελληνικός τουρισμός εκπέμπει αισιόδοξα μηνύματα για το 2025, επιβεβαιώνοντας τη διαρκή δυναμική του, ακόμα και σε συνθήκες αυξημένης αβεβαιότητας.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, οι επιδόσεις του κλάδου παραμένουν σε ανοδική τροχιά. Οι αεροπορικές αφίξεις σημείωσαν αύξηση 10% κατά το πρώτο τετράμηνο του έτους, ενώ οι προγραμματισμένες αεροπορικές θέσεις για την περίοδο Μαΐου – Οκτωβρίου εμφανίζονται αυξημένες κατά 4%.

Επιπλέον, οι δείκτες προσδοκιών των ξενοδοχείων ενισχύουν την αισιοδοξία, με τον δείκτη μελλοντικής δραστηριότητας να ξεπερνά τους μέσους όρους των μεσογειακών ανταγωνιστών (Ιανουάριος-Απρίλιος: 45 μονάδες έναντι 7 μονάδων πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο). Θετική είναι επίσης η εικόνα στον τομέα της απασχόλησης, καθώς το πρώτο τρίμηνο του έτους ολοκληρώθηκε με 27.000 νέες θέσεις εργασίας.

Οι μικρομεσαίες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις (ΜμΕ) προβλέπουν αύξηση αφίξεων κατά 5% το 2025, αν και χαμηλότερη από το 10% του 2024. Υπό αυτή την προοπτική, εκτιμάται ότι η ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού θα κινηθεί μεταξύ 3% και 5% το 2025, ευθυγραμμιζόμενη με την παγκόσμια τουριστική τάση. Αυτό καταδεικνύει τη συνέχιση της ανοδικής πορείας του κλάδου, παρά τις προσωρινές προκλήσεις, όπως η σεισμική δραστηριότητα που σημειώθηκε στις Κυκλάδες τον Φεβρουάριο.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η έκθεση της Εθνικής Τράπεζας, οι θετικές αυτές προοπτικές συνοδεύονται από αβεβαιότητες. Διεθνείς γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις επηρεάζουν τις ταξιδιωτικές δαπάνες, ενώ ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης στις βασικές ευρωπαϊκές αγορές (Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία) παραμένει πέντε μονάδες χαμηλότερα από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.

Με τον ελληνικό τουρισμό να έχει καταγράψει εντυπωσιακή αύξηση αφίξεων κατά 63% την περίοδο 2013-2024, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον από την επίτευξη νέων ρεκόρ στην υιοθέτηση ενός βιώσιμου αναπτυξιακού προτύπου.

Ο κόσμος που αναμένεται και οι σταθεροί προορισμοί

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μεσοπρόθεσμη στρατηγική εξωστρέφειας, με την Ελλάδα να στοχεύει στις λεγόμενες «long haul» αγορές, όπως αυτές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, επενδύοντας δυναμικά σε αυτές.

Για συντονισμένη στρατηγική προσέλκυσης τουριστών από μακρινές αγορές εκτιμάται ότι θα επιτρέψει στην Ελλάδα αύξηση των τουριστικών αφίξεων και μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο τουρισμού, μικρότερης εποχικότητας και υψηλότερης δαπάνης ανά άφιξη (αξιοποιώντας τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των μακρινών αγορών). Οι πρόσφατες επιδόσεις του χειμώνα, (i) διατήρησαν την τάση μείωσης της εποχικότητας αφίξεων (+9% ετησίως, έναντι +6% ετησίως το καλοκαίρι 2024), (ii) ενίσχυσαν το μερίδιο της Ελλάδας στη μεσογειακή αγορά (2,5%, από 2,4% το χειμώνα του 2024), ενώ παράλληλα (iii) επιβεβαιώνουν την άνω τάση στις αγορές προέλευσης. Συγκεκριμένα, υψηλότερη δυναμική εντοπίστηκε στις αφίξεις τουριστών από τις ΗΠΑ (+33%) – παραδοσιακή long haul αγορά του ελληνικού τουρισμού – που συνεισέφερε το 1/5 της ανόδου. Μάλιστα, ξεχωρίζει έναντι λοιπών «παραδοσιακών» ευρωπαϊκών αγορών της Ελλάδας για:

• Το καλύτερο προφίλ εποχικότητας, αφού το ½ των τουριστών φθάνει στη χώρα μας εκτός καλοκαιριού (έναντι ⅓ για τις άλλες χώρες)
• Τη διπλάσια δαπάνη ανά άφιξη σε σχέση με τις άλλες αγορές, η οποία μάλιστα αυξήθηκε τον χειμώνα του 2025 κατά 19% (ετησίως σε πραγματικούς όρους) αντισταθμίζοντας σε μεγάλο βαθμό την πτώση 5% στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές (Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο)

Καθοριστικός παράγοντας για την παραπάνω προοπτική είναι η ενίσχυση των αεροπορικών συνδέσεων, τόσο άμεσων όσο και έμμεσων, με απομακρυσμένες αγορές όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Συγκεκριμένα, οι πτήσεις προς τις ΗΠΑ αναμένεται να φτάσουν περίπου τις 100 εβδομαδιαίως το καλοκαίρι του 2025, σχεδόν διπλάσιες από τα επίπεδα πριν την πανδημία. Παράλληλα, οι πτήσεις προς την Κίνα προβλέπεται να αγγίξουν τις 12 εβδομαδιαίως, σχεδόν τριπλάσιες σε σχέση με το 2019.

Η προσθήκη νέων προορισμών από την Κίνα δεν συμβάλλει μόνο στη βελτίωση των επιδόσεων του 2019, αλλά τοποθετεί τον ελληνικό τουρισμό σε πλεονεκτική θέση για να αξιοποιήσει τη δυναμική αυτής της ανερχόμενης αγοράς μέσα στην επόμενη δεκαετία. Με δεδομένο ότι σχεδόν το 50% του νέου κύματος τουριστών προς την Ευρώπη αναμένεται να προέρχεται από την Ασία, η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην προσέλκυση αυτής της σημαντικής τουριστικής ροής.

Με τις νέες τάσεις στην τουριστική ζήτηση να διαμορφώνονται ήδη από αναδυόμενες αγορές, η έκθεση εξετάζει πώς οι διαφορετικοί τουριστικοί προορισμοί ανταποκρίνονται στις σύγχρονες προκλήσεις. Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα συγκυρίας που πραγματοποίησε η Εθνική Τράπεζα για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, σε δείγμα 200 ΜμΕ του ξενοδοχειακού κλάδου, αναδεικνύεται μια εικόνα δύο ταχυτήτων. Οι πιο «ώριμοι» τουριστικά προορισμοί εμφανίζουν σαφώς εντονότερη δραστηριότητα.

Σε χρηματοοικονομικό επίπεδο, οι ώριμοι τουριστικοί προορισμοί, όπως το Αιγαίο και η Χαλκιδική, φαίνονται πιο ανθεκτικοί στις προκλήσεις. Παρόλο που αναγνωρίζουν τη πίεση που ασκεί η διεθνής συγκυρία στον κλάδο (79% έναντι 91% του συνόλου), εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι για το μέλλον. Ενδεικτικά, υπερτερούν σε δείκτες όπως η προβλεπόμενη ζήτηση (64 μονάδες έναντι 38 μονάδες) και η προσδοκώμενη ανάπτυξη (70% των επιχειρήσεων με στόχο ανάπτυξης έναντι 49%).

Η υπεροχή αυτή συνδέεται με τις στρατηγικές επενδύσεις που υλοποιήθηκαν κατά την τελευταία τριετία, με έμφαση στη μεγέθυνση και ενίσχυση της ανθεκτικότητας. Οι «ώριμες» ΜμΕ ξεχώρισαν για την έντονη επενδυτική δραστηριότητά τους (70% έναντι 58% του συνολικού κλάδου), ενώ διέθεσαν και μεγαλύτερο ποσοστό των πωλήσεών τους για επενδύσεις (21% έναντι 16%). Επιπλέον, εστίασαν στη δημιουργία ανθεκτικότερων επιχειρήσεων, με το 31% να στοχεύει στην αύξηση του μεγέθους τους και το 15% να αναπτύσσει συνεργασίες (clusters) με άλλες επιχειρήσεις, ποσοστά σημαντικά υψηλότερα από το 11% και 4% αντίστοιχα στις υπόλοιπες ΜμΕ.

Αξίζει να σημειωθεί πως, παρά την ενισχυμένη επενδυτική τους δραστηριότητα, οι επιχειρήσεις των ώριμων προορισμών αναγνωρίζουν την ανάγκη για πρόσθετες επενδύσεις στο μέλλον. Συγκεκριμένα, το 34% αναφέρει ότι το ύψος των επενδύσεων που υλοποίησε ήταν χαμηλότερο από το απαιτούμενο (έναντι 10% στις άλλες περιοχές), με τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση να αποτελούν βασικό παράγοντα αυτής της υστέρησης (22% του κλάδου).

Οι παραπάνω διαπιστώσεις υπογραμμίζουν τη στρατηγική σημασία των ώριμων προορισμών, τόσο σε επίπεδο προσαρμοστικότητας όσο και στην ικανότητά τους να καινοτομούν και να αναπτύσσονται με σταθερά βήματα.

Η επενδυτική δραστηριότητα στις «ώριμες» τουριστικά περιοχές δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη διεύρυνση των επιχειρήσεων, αλλά εστιάζει και στην προσαρμογή τους στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται από τις μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των πελατών.

Συγκεκριμένα, οι ελληνικές ΜμΕ του ξενοδοχειακού κλάδου αναγνωρίζουν την αυξανόμενη ζήτηση για ψηφιακές υπηρεσίες (72%), τοπικές δραστηριότητες (61%) και προϊόντα (59%), καθώς και την ευαισθησία των πελατών σχετικά με το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των καταλυμάτων (49%). Οι ξενοδοχειακές ΜμΕ στις «ώριμες» τουριστικά περιοχές, ωστόσο, έχουν αποδειχθεί πιο δραστήριες τα τελευταία δύο χρόνια στην κάλυψη αυτών των προτιμήσεων. Χαρακτηριστικά, το 59% αυτών έχει υλοποιήσει δράσεις ψηφιακού marketing, έναντι μόλις 36% στις υπόλοιπες περιοχές.

Παρόμοια εικόνα αποτυπώνεται και στις συνεργασίες με τοπικές επιχειρήσεις: το 49% των ξενοδοχειακών ΜμΕ στις «ώριμες» περιοχές έχουν προχωρήσει σε τέτοιες συνεργασίες, συγκριτικά με το 28% των επιχειρήσεων σε άλλες περιοχές. Αυτό έχει επιτρέψει τη δημιουργία πληρέστερων τουριστικών εμπειριών με έμφαση στην ανάδειξη τοπικών στοιχείων, όπως η φύση, η γαστρονομία και ο πολιτισμός. Παράλληλα, μεγαλύτερη είναι η ανταπόκρισή τους στις περιβαλλοντικές ανησυχίες των πελατών, με το 54% να έχει επενδύσει σε ενεργειακή αναβάθμιση, σε σύγκριση με μόλις 25% στις υπόλοιπες περιοχές.

Καθώς ο παγκόσμιος τουρισμός μετασχηματίζεται εξαιτίας των νέων προτιμήσεων των ταξιδιωτών και της ανάδειξης νέων αγορών, η άνιση ένταση των επενδύσεων μεταξύ «ώριμων» και λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών διευρύνει το χάσμα μεταξύ τους.

Ο σύγχρονος τουρίστας αναζητά πλέον αυθεντικές εμπειρίες και βιώσιμες πρακτικές. Οι επιχειρήσεις που προσαρμόζονται σε αυτές τις προτιμήσεις φαίνεται πως θα έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση του νέου μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της Ελλάδας.