Ένας από τους πρώτους υπολογιστές στον κόσμο βρέθηκε στην Ελλάδα: Όταν ανακαλύφθηκε ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων αποτελεί ένα εξαιρετικό επίτευγμα της αρχαίας τεχνολογίας, που συνεχίζει να συναρπάζει επιστήμονες και ερευνητές από την ανακάλυψή του, λίγο πριν το Πάσχα του 1900. Κατασκευασμένος από χαλκό και περιβαλλόμενος από ξύλινο πλαίσιο, ανακαλύφθηκε σε βάθος 60 μέτρων από σφουγγαράδες σε ένα ναυάγιο κοντά στα Αντικύθηρα. Μαζί του βρέθηκαν πολύτιμα αντικείμενα, όπως ο περίφημος «Έφηβος», τα οποία μεταφέρονταν από ρωμαϊκό πλοίο που ξεκίνησε από τη Ρόδο με προορισμό τη Ρώμη, στα μέσα του 1ου αιώνα π.Χ. κατά την εποχή του Ιουλίου Καίσαρα.

Ο Μηχανισμός, που συνεχίζει να μελετάται, θεωρείται ένα από τα πρώτα υπολογιστικά συστήματα στην ιστορία. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά περίπλοκο ωρολογιακό μηχανισμό, εξοπλισμένο με δεκάδες γρανάζια υψηλής ακρίβειας που περιστρέφονται γύρω από πολλαπλούς άξονες, παρόμοια με τα σύγχρονα μηχανικά ρολόγια. Η επικρατέστερη θεωρία υποστηρίζει ότι χρησίμευε ως αναλογικός υπολογιστής, σχεδιασμένος να προσομοιώνει τις κινήσεις ουράνιων σωμάτων. Εκτιμάται ότι κατασκευάστηκε περίπου το 87 π.Χ. από τον Ρόδιο αστρονόμο Γέμινο.

Οι μελέτες γύρω από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων και οι θεωρίες

Η πρώτη μελέτη του Μηχανισμού έγινε από τον αρχαιολόγο Βαλέριο Στάη, ο οποίος, στις 17 Μαΐου 1902, παρατήρησε την ύπαρξη ενός ενσωματωμένου γραναζιού σε ένα από τα πέτρινα θραύσματα. Αυτή η παρατήρηση οδήγησε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για την αρχαιότερη γνωστή σωζόμενη διάταξη με γρανάζια.

VIRAL

Η «κατάρα» που διέλυσε την οικογένεια Σεργιανόπουλου: Πέθαναν όλοι του οι συγγενείς μετά την δολοφονία του – Μάνα και αδελφή του την ίδια μέρα!

Μεγάλες αλήθειες από μία απλή κοπέλα για το κέρατο και τις γυναικοκτονίες 

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Καθοριστικό ρόλο στην αποκρυπτογράφηση του Μηχανισμού έπαιξε ο Βρετανός καθηγητής ιστορίας της επιστήμης Ντέρεκ Τζον Ντε Σόλλα Πράις (1922-1983). Ξεκίνησε την έρευνά του με ένα άρθρο στο περιοδικό «Scientific American» το 1959 και την ολοκλήρωσε το 1974 με το σημαντικό σύγγραμμα «Gears from the Greeks: The Antikythera Mechanism – A Calendar Computer from ca. 80 BC». Στη μελέτη του συνεργάστηκε στενά με το πυρηνικό κέντρο «Δημόκριτος» και τον φυσικό Χαράλαμπο Καράκαλο, με τον οποίο χρησιμοποίησαν προηγμένες τεχνικές, όπως ραδιοφωτογράφηση με ακτίνες Γ και Χ, για τη λεπτομερή ανάλυση της δομής και των μηχανισμών του.

Παρότι τα συμπεράσματα του Πράις αντιμετωπίστηκαν αρχικά με σκεπτικισμό από την επιστημονική κοινότητα, καθώς επικρατούσε η άποψη ότι οι αρχαίοι Έλληνες διέθεταν τη θεωρητική γνώση αλλά όχι την τεχνολογία για τόσο περίπλοκες κατασκευές, σήμερα ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων αναγνωρίζεται ως ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά επιτεύγματα της αρχαιότητας.

Ο Μηχανισμός εκτίθεται πλέον ως ένα από τα πιο ξεχωριστά εκθέματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, συνεχίζοντας να εμπνέει δέος και να αποκαλύπτει την καινοτομία της αρχαίας μηχανικής.