Βήχας: Πότε οφείλεται σε σοβαρό πρόβλημα υγείας και είναι επικίνδυνος

Ο βήχας είναι ένας πολύ σημαντικός αντανακλαστικός μηχανισμός άμυνας του αναπνευστικού συστήματος, απέναντι στον ερεθισμό των αεραγωγών που μας βοηθάει να απομακρύνουμε βλαβερούς μικροοργανισμούς και σωματίδια (π.χ σκόνη, καπνός κ.ά.) που εισβάλλουν στους πνεύμονες ή το ανώτερο αναπνευστικό.

Είναι ένα από τα πιο ενοχλητικά συμπτώματα και μπορεί να δυσκολέψει αρκετά τις ημέρες και κυρίως τις νύχτες μας. Ο μέσος βήχας διαρκεί περίπου 18 μέρες και μπορεί να οφείλεται σε διάφορες απλές ή πιο σοβαρές αιτίες. Σε κάποιες περιπτώσεις, όμως, υποδηλώνει σοβαρό πρόβλημα υγείας που πρέπει να διερευνηθεί άμεσα από ειδικό.

Πόσα και ποια είδη βήχα υπάρχουν;

Τα δυο βασικά είδη βήχα είναι ο ξηρός και ο παραγωγικός. Επιπρόσθετα, υπάρχουν διάφορα χαρακτηριστικά ενός βήχα, αλλά και συνύπαρξη με καταστάσεις που μπορεί να είναι και η αιτία της εμφάνισής του.

Υπάρχει και ο αιφνίδιος βήχας, ο οποίος συνδέεται με γρίπη ή κοινό κρυολόγημα. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να κάνετε υπομονή ώστε η ίωση να κάνει τον κύκλο της.

VIRAL

Ποια είναι η Μαρία Αντωνά: Η ηλικία, η σχέση που έφτασε στον γάμο με τον Σοϊλέδη, η νέα αρχή και η γνωριμία με τον Λιάγκα

Η Φαίη Σκορδά είδε κάτι στο πρόσωπό της και δεν το άφησε ασχολίαστο – «Ίσως χρειάζομαι botox»

«Έτσι βρήκα τον Σεργιανόπουλο στο διαμέρισμα»: Ο Πάνος Σόμπολος για την εικόνα που αντίκρισε μετά τη δολοφονία

Unsplash

Ακόμη, ο βήχας διαχωρίζεται ανάλογα με τη διάρκειά του (2):

• Παροξυσμικός Βήχας: έντονος και επίμονος βήχας, που όταν ξεκινήσει δεν σταματάει για ώρα.
• Οξύς Βήχας: βήχας με διάρκεια μικρότερη από 3 εβδομάδες. Μπορεί να οφείλεται σε λοιμώξεις, καρδιαγγειακές παθήσεις, παρόξυνση παθήσεων που προϋπάρχουν.
• Υποξύς Βήχας: βήχας με διάρκεια μεγαλύτερη από 3 εβδομάδες και μικρότερη από 2 μήνες. Συνήθως πρόκειται για μεταλοιμώδη βήχα που μπορεί να οξύνει προϋπάρχουσες παθήσεις όπως το άσθμα, η ΧΑΠ κ.ά
• Χρόνιος Βήχας: βήχας με διάρκεια μεγαλύτερη από 2 μήνες. Μπορεί να οφείλεται σε ποικίλα πνευμονικά αίτια. Πολύ συχνό αίτιο η χρόνια βρογχίτιδα των καπνιστών.

Δείτε 7 παράγοντες που προκαλούν τον βήχα, ποια είναι τα συμπτώματα έκαστης και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν.

• Κοινό κρυολόγημα ή γρίπη

Διάρκεια: Μία έως δύο εβδομάδες

Αν ο βήχας σας είναι υγρός και συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, όπως καταρροή, πονόλαιμος, πονοκέφαλος, φτέρνισμα, ή πυρετό τότε μπορεί να οφείλεται σε κρυολόγημα (ίωση) ή γρίπη.

Σε αυτήν την περίπτωση ο βήχας συνήθως υποχωρεί μόνος του μαζί με τα άλλα συμπτώματα. Αν είναι πολύ ενοχλητικός, υπάρχει μία πληθώρα αντιβηχικών και αποχρεμπτικών στα ράφια των φαρμακείων, που μπορούν να καταπραΰνουν τους πνεύμονες, όμως καλύτερα να συμβουλευτείτε το γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας, προκειμένου να αποφύγετε πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα που ενδεχομένως λαμβάνετε για την αντιμετώπιση των υπόλοιπων συμπτωμάτων.

• Βρογχίτιδα

Διάρκεια: Λίγες ημέρες έως λίγες εβδομάδες

Η βρογχίτιδα (φλεγμονή των βρόγχων) ξεκινά συχνά ως ένα ήπιο κρυολόγημα και στη συνέχεια εξελίσσεται σε αυτόν το δυσάρεστο, μερικές φορές επώδυνο, υγρό βήχα που δεν σταματά. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι η παραγωγή φλέγματος, σε αποχρώσεις του καφέ, του πράσινου και του κίτρινου.

Για την αντιμετώπιση της βρογχίτιδας συνιστάται συνήθως ξεκούραση και ζεστά υγρά, για να διαλυθεί η βλέννη που παραμένει προσκολλημένη στους πνεύμονες ή μια συσκευή εισπνοής για να βοηθήσει στο άνοιγμα των αεραγωγών. Αν η βρογχίτιδα προκαλείται από βακτηριακή λοίμωξη, απαιτείται η λήψη αντιβιοτικού. Όμως αυτό είναι κάτι που μόνο ο γιατρός σας μπορεί να το κρίνει.

• Πνευμονία

Διάρκεια: Μερικές εβδομάδες έως ένα μήνα

Όταν οι πνεύμονες μολυνθούν (από ιούς, βακτήρια ή μύκητες), μπορεί να προκληθούν ήπια έως σοβαρά συμπτώματα, όπως παραγωγικός (με σκοριόχρωμο ή πράσινο φλέγμα) ή ξηρός βήχας, πυρετός και δύσπνοια

Η πνευμονία είναι μια λοίμωξη των πνευμόνων, η οποία αν επεκταθεί, μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνη και συνήθως κρίνεται απαραίτητη η θεραπεία με αντιβιοτικά. Για να εκτιμηθεί η ανάγκη χορήγησης αντιβιοτικών ο ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε ακτινογραφία θώρακος. Λόγω του ότι είναι πιο ευάλωτοι, οι ηλικιωμένοι και τα μικρά παιδιά συνήθως παραμένουν στο νοσοκομείο για ιατρική φροντίδα, ανεξάρτητα από τη βαρύτητα της νόσου.

• Άσθμα

Διάρκεια: Χρόνιος

Όταν οι αεραγωγοί στενεύουν και διογκώνονται, η αναπνοή γίνεται δύσκολη και προκαλείται συριγμός, σφίξιμο στο στήθος και ξηρός βήχας. Σε αυτήν την περίπτωση, οι πνεύμονές σας έχουν καλύτερη ροή του αέρα κατά τη διάρκεια της ημέρας και αργά το απόγευμα, επομένως αυτό το είδος του βήχα εμφανίζεται συνήθως τη νύχτα ή το πρωί.

Το άσθμα διαγιγνώσκεται με την εφαρμογή ειδικών τεστ που εξετάζουν την αναπνευστική λειτουργία και τη λειτουργία των πνευμόνων. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του βήχα είναι τα εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά και/ή εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή.

• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ)

Διάρκεια: Χρόνιος

Οξέα που παλινδρομούν από το στομάχι στον οισοφάγο μπορεί, επίσης, να προκαλέσουν ξηρό βήχα. Σε αυτήν την περίπτωση ο βήχας εμφανίζεται συνήθως μετά ένα μεγάλο γεύμα ή όταν ο ασθενής είναι ξαπλωμένος και το οξύ μπορεί να ρέει πιο ελεύθερα. Βασικό σύμπτωμα της ΓΟΠ είναι η «καούρα», ωστόσο, σε σπάνιες περιπτώσεις οι άνθρωποι μπορεί να έχουν μοναδικό σύμπτωμα το βήχα, με αποτέλεσμα να δυσκολεύει πολύ η διάγνωσή της.

Όταν ο βήχας οφείλεται στη ΓΟΠ, μικροαλλαγές τις διατροφικές συνήθειες (περιορισμός της κατανάλωσης λιπαρών ή πικάντικων τροφών, ποτών και καφεΐνης) μπορεί να βοηθήσουν. Το ίδιο και τα φάρμακα κατά της παλινδρόμησης οξέος.

• Οπισθορρινική καταρροή

Διάρκεια: Χρόνιος

Τα άτομα με οπισθορρινική καταρροή αισθάνονται συνήθως τη βλέννη να τρέχει από τους παραρρίνιους κόλπους στο πίσω μέρος του λαιμού τους, διαδικασία η οποία ενεργοποιεί έναν υγρό βήχα (συνήθως τη νύχτα, όταν ξαπλώνουν ανάσκελα) και ναυτία το πρωί. Μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες, με πιο συχνές το κρυολόγημα, τη γρίπη, τις αλλεργίες, τις χαμηλές θερμοκρασίες κ.ά.

Η αντιμετώπιση του προβλήματος εξαρτάται από την αιτία του.

• Λιγότερο πιθανές αιτίες

ΧΑΠ, καρκίνος του πνεύμονα ή χρόνια καρδιακή νόσος

Εάν ο βήχας είναι ιδιαίτερα επίμονος και δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία (δύο έως τρεις μήνες ή περισσότερο), θα πρέπει να διερευνηθεί από ειδικό, προκειμένου να αποκλειστούν ορισμένα από τα πιο σπάνια, αλλά σοβαρά αίτιά του, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (συνήθως προκαλείται από το κάπνισμα ή άλλα εισπνεόμενα ερεθιστικά), ο καρκίνος του πνεύμονα ή ακόμη και τα προβλήματα της καρδιάς. Όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό καρδιακής νόσου ή άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, θα πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφθούν έναν ειδικό, ο οποίος θα εντοπίσει την αιτία του βήχα τους.